Rosalie van Luik (37) is kinder- en jeugdpsycholoog en helpt als studiekeuzecoach studenten de juiste master en studiekeuze maken.

Waar lopen studenten tegenaan bij het kiezen voor een master?
‘Het feit dat alles mogelijk is, maakt kiezen moeilijk. Voorheen zaten de bachelor en master nog in één studie. Voor vier jaar zat je gebakken. Sinds we zijn overgestapt op het internationale systeem kun je een bachelor en master aan verschillende universiteiten doen, zelfs in verschillende vakgebieden. Heb je eenmaal een keuze gemaakt, dan is het nog best ingewikkeld om uit te zoeken of je wel toelaatbaar bent; elke master hanteert eigen toelatingscriteria, ook de universiteit waar je eventueel al studeert.’

Hoe moeten studenten die speld in die hooiberg vinden?
‘Onderzoek wie je bent, wat je kunt en wat je wilt. Daar begin ik ieder studiekeuzetraject mee. Je kunt verschillende tests doen naar interesse, gedragsvoorkeur en persoonlijkheid. Wat ik ook vaak vraag is: wat vond je leuk om te doen als kind? En kijk eens om je heen: wat doen andere mensen en wat vind jij daar leuk aan? Stel jezelf de vraag: wat voor beroep wil ik doen en wat past daarbij? En begin op tijd met oriënteren. Vaak kun je tijdens je bachelor al een scriptie en minor in een bepaalde richting doen, dat kan uiteindelijk studievertraging voorkomen. Om een goede keuze te kunnen maken, moet je veel informatie hebben. Het kan nuttig zijn om universiteiten op te bellen; zij kunnen je vertellen welke variaties met vakken er binnen een studie voor jou te maken zijn.’

Bestaat er voor iedereen zoiets als het vinden van zijn passie voor de rest van zijn leven?
‘Je ziet die tendens, vooral op social media: alles moet leuk zijn en het lijkt alsof iedereen het voor elkaar heeft. Dat kan heel verlammend werken voor jongeren. Want wat als je geen passie hebt? Of wat als je passie geneeskunde is en je wordt uitgeloot voor die studie? Daar zit je dan met je passie. Je kunt ontmoedigd raken en niet weten wat je dan wilt doen. Ik zie heel veel jongeren die geen passie hebben, die nog niet ontdekt hebben of meerdere dingen leuk vinden. Ook zij zitten uiteindelijk wel helemaal op hun plek in een studie.’

Wat als je geen studiekeuze kunt maken?

‘Besef dat je kiest voor in ieder geval vijf jaar. Het liefst langer, maar zeker niet voor heel je leven. Mijn taak ligt vooral in het wegnemen van belemmerende gedachten. Vaak komt het niet kunnen kiezen voort uit angst. Vraag eens rond: hoeveel mensen in jouw omgeving hebben uiteindelijk werk dat past bij hun studie? En bedenk dat veel wetenschappelijke opleidingen opleiden tot een bepaald denkniveau. Als jij wetenschappelijke artikelen over politicologie kunt lezen, kun je dat waarschijnlijk ook over psychologie. Je hebt geleerd te analyseren, beschouwen en verbanden te leggen. Met veel studies kun je uiteindelijk nog meerdere kanten op, die gedachte maakt het kiezen wellicht minder spannend.’