Strafrechtadvocaat mr. J.P. Plasman heeft sinds 1989 een eigen kantoor in hartje Amsterdam. Hij trad op als advocaat in een aantal ‘spraakmakende’ zaken, zoals die over de moord op Theo van Gogh.

Wat was uw motivatie om rechten te gaan studeren en advocaat te worden?

“Pas toen ik 27 was en al verschillende studies had geprobeerd, besloot ik om mijn rechtenstudie opnieuw op te pakken. Ik kon goed praten en loste vaak problemen op, zowel in mijn werk als in de privésfeer. Tegelijkertijd boeide het strafrecht me. Hoewel het strafrecht tot dan toe alleen aandacht kreeg bij een geruchtmakende moordzaak, maakte het in die tijd een ontwikkeling door. Daarom wist ik: dit doe ik om strafrechtadvocaat te worden.”

“Je moet je ook kunnen inleven in je cliënt, want die leeft in een andere wereld”

Over welke eigenschappen dient een strafrechtadvocaat te beschikken?

“Overtuigingskracht, want het is je vak om de rechter en je cliënt te overtuigen van wat jij zegt. Incasseringsvermogen is ook belangrijk; je krijgt natuurlijk wel wat om je oren. Je moet realistisch zijn, maar niet bang, en beslissingen durven nemen. Er wordt wel gezegd dat een advocaat adviseert en een cliënt beslist, maar in het strafrecht is dat niet zo. Inlevingsvermogen is ook onmisbaar, omdat je de belangen van bijvoorbeeld de rechter en de Officier van Justitie moet kunnen zien en begrijpen. Maar met ‘inleven’ bedoel ik ook de communicatie met je cliënt, want die leeft in een andere wereld. Of ik het dan niet ‘erg’ vindt wat hij heeft gedaan? Mijn motto is dat iedereen tot alles in staat is, afhankelijk van de omstandigheden. Dat is een beetje zwart-wit, maar toch. Ik kan wel dingen erg vinden, maar het beïnvloedt op geen enkele wijze mijn werk of hoe ik naar iemand kijk.”

Wat zijn de leuke en minder leuke kanten aan uw functie?

“Ik vind mijn werk in zijn totaliteit heel erg leuk. Het mooiste is dat je ’s ochtends niet weet wat je die dag gaat beleven. Zelfs tijdens een zitting gebeuren onverwachte dingen. Mijn werk is ook spannend. Lukt het of lukt het niet om de rechter mee te krijgen? Het enige wat me soms tegenstaat is dat zittingen vaak uitlopen waardoor je moet wachten en krap in je tijd komt te zitten. Maar dat zijn kleine irritaties.”

Wat zou u willen veranderen aan het Nederlands rechtssysteem?

“Ik zou de toepassing van de voorlopige hechtenis gelijktrekken met de Europese rechtspraak: minder rigide en meer op de persoon gericht. Van mij mag ook de mogelijkheid tot herziening nog wel iets verder versoepeld worden. En ik zou uitlatingen van politici over individuele strafzaken of rechters strafbaar willen stellen. Politici doen ook regelmatig uitspraken om indruk te maken, zoals zwaarder straffen en minimumstraffen. Maar strafrechttoepassing is een gevaarlijk speeltje als dat wordt misbruikt voor politieke doeleinden.”

“Strafrechttoepassing is een gevaarlijk speeltje als dat wordt misbruikt voor politieke doeleinden”

Bij welke zaak had u graag betrokken willen zijn?

“O.J. Simpson. Die moordzaak uit 1995 was echt om te smullen. Als je er als advocaat in slaagt om de jury zó te bespelen… Bij juryrechtspraak, zoals in Amerika, moet een advocaat hele andere technieken en strategieën inzetten. Het lijkt mij een prachtzaak om bij te zijn geweest.”

Zou u een van uw eigen zaken willen uitlichten, het Miljoenenjacht-dossier?

“Ik zag op tv de uitzending van Miljoenenjacht waarin de kandidaat per ongeluk op de knop drukte en het spel stopte. Die man werd in de maling genomen, vond ik, en de volgende dag ook nog door de media als een schlemiel neergezet. Ik kwam er al snel achter dat de producent met de spelregels had geknoeid. Toen heb ik zelf die man benaderd om hem te verdedigen zonder dat het hem een cent zou kosten.

In deze zaak kun je de feiten op twee manieren beoordelen: op een juridische manier of vanuit de gedachte ‘ach, het is maar een spelletje’. Ik kies de juridische weg omdat de producent dat ook doet. Als finalist moet je contracten tekenen en afstand doen van allerlei rechten. Het gaat daarbij om hele grote belangen, want je kunt 5 miljoen winnen óf verliezen. Daarom moet er op z’n minst zorgvuldig met je belangen worden omgegaan. Wij hebben een aantal schikkingsmogelijkheden genoemd, en een daarvan was om het spel af te spelen. Het zou mooie televisie zijn, maar de producent weigert vooralsnog.”

NB. Op 13 september 2017 heeft de rechtbank besloten dat Endemol terecht heeft gehandeld door de deelnemer niet verder te laten spelen nadat hij op de stopknop had gedrukt.

Heeft u nog tips voor de scholieren bij hun studiekeuze?

“Als je het niet weet, ga dan eerst iets anders doen. Ik denk dat het sowieso goed is, vooral in dit vak, als je een beetje van de wereld hebt gezien in plaats van de schoolbanken meteen te verwisselen voor de collegezaal. Ik besef wel dat dat vroeger makkelijker was; toen kon je gerust een beetje freewheelen. Je ging een studie doen, keek of dat een geschikte studie was en anders probeerde je gewoon de volgende. Nu kan dat niet meer, dus je moet echt wel een beetje gemotiveerd zijn voor de studie die je kiest. Meteen studeren moet je alleen doen als je echt heel zeker bent van je zaak. En oh ja, doe het niet omdat anderen het van je verlangen. Doe het omdat het jouw keuze is.”