Het maken van een studiekeuze is en blijft een spannend traject. Hoe weet je nou of je in één keer de juiste opleiding kiest uit de zee van mogelijkheden? Maar hoewel het soms lijkt alsof je een keuze moet maken die de rest van je leven zal bepalen, luidt het devies toch vooral: wees niet bang om te falen! Want of je nou linksom gaat of rechtsom, bijsturen kan altijd nog.

De paradox die keuzevrijheid heet: het enorme scala aan opleidingsmogelijkheden maakt dat jij alle kanten op kunt met je carrière, maar kan je tegelijkertijd ook met enorme keuzestress opzadelen. Wat nou als je er altijd al van droomde verpleegkundige te worden, maar ook een fascinatie hebt voor werktuigbouwkunde? Of misschien heb je juist het gevoel dat niets echt volledig aansluit op jouw interesses en kwaliteiten, wat doe je dan? Kiezen welke studie je gaat volgen, en dus de eerste stap zetten op jouw carrièreladder, is een behoorlijke opgave waar je maar beter goed voorbereid aan kunt beginnen.

Begin op tijd

Carine Vos

Studiekeuze is een proces, stelt studiekeuzecoach Carine Vos. ‘En dat proces duurt wel even. Je kunt niet vanmiddag om 3 uur bedenken dat je je studiekeuze gaat maken, en om 4 uur tot het verlossende antwoord zijn gekomen.’ Het verzamelen van voldoende informatie, als basis voor een weloverwogen keuze, vergt nu eenmaal tijd. En het klinkt als een cliché, maar het is volgens Vos toch echt waar: begin tijdig met de oriëntatiefase. Voor aankomend studenten die op de basisschool al wisten dat ze het makelaarsvak in willen is het misschien voldoende om een paar maanden van tevoren een open dag te bezoeken, maar voor de ander loont het juist om zelfs al vóór het examenjaar na te denken over de volgende stap. Dat geldt zeker voor studenten die geïnteresseerd zijn in een opleiding met een selectieprocedure of numerus fixus voor toelating. ‘Bezoek ruim van tevoren bijvoorbeeld eens een studiebeurs en verzamel materiaal over verschillende studies. Dat materiaal, samen met de resultaten van online research, kun je later gebruiken bij je selectie. Als je van tevoren weet welke vakken worden gegeven en welke docenten daarbij horen, heb je een veel helderder beeld en kun je veel gerichter een ronde maken en de juiste mensen aan de mouw trekken.’

Verdiep je in jezelf

Maar hoe kom je tot een goede selectie? Door jezelf te leren kennen, meent Vos. ‘Stel jezelf zo veel mogelijk vragen. Wie ben ik? Waar ben ik goed in? Waar liggen mijn vaardigheden? Wat vind ik leuk en wat vind ik minder leuk? Zodoende kom je erachter wat voor type je bent en op welke plek jij het beste zou passen.’ Het schetsen van dat plaatje, de “samenvatting van jezelf”, gaat verder dan alleen het in kaart brengen van je hobby’s en interesses. ‘Sommige aankomend studenten gaan alleen uit van interesses: ze zijn gek van auto’s, dus worden ze monteur – terwijl ze helemaal niet technisch zijn. Of ze kiezen voor het beroep autoverkoper, terwijl ze juist heel introvert zijn. Om nader te kunnen bepalen waar jij als persoon binnen je interessegebieden staat, is het belangrijk om beter te kijken hoe je in elkaar steekt.’

Spiegeling

Dat kan onder anderen door reflectie te vragen van je omgeving, vertelt Vos. Jij kan zelf immers wel concluderen dat je heel assertief en extravert bent, maar misschien denken je vrienden en familie daar wel heel anders over. Stel je vrienden bijvoorbeeld eens de vraag hoe zij jou ervaren op een dagje uit: zwengel jij de boel aan of ben je juist de afwachtende van de groep? Soms komen daar heel verrassende verhalen uit waarmee jij je zelfkennis behoorlijk kunt aanvullen.

Financiën vs. carrière

Hoewel de invoering van het leenstelsel de druk op de ketel opgevoerd heeft voor studenten, benadrukt Vos: geen enkele keuze is fout. ‘Al maak je de juiste keuze niet in één keer, maak je vooral geen zorgen. De financiële gevolgen mogen tegenwoordig dan wel groter zijn, maar wat denk je dat het effect is op jouw geluk als je een studie blijft volgen die je helemaal niet leuk vindt? Realiseer je dat het helemaal niet vreemd is als je op 16-jarige leeftijd nog niet precies weet welke kant je op wilt en zie het heroverwegen van je studiekeuze vooral niet als falen.’ Angst is dus, zeker bij het maken van deze belangrijke keuze, een slechte raadgever. Vos: ‘Want zeg nou zelf: wanneer is een keuze echt verkeerd?’ Welk pad je ook bewandelt, je leert van iedere stap. Met iedere maand dat je in het beroepsonderwijs doorbrengt, leer je over de manier van studeren, je legt nieuwe contacten en raakt eraan gewendeen nieuw leven op te bouwen in een nieuwe omgeving. Er is dus in geen enkele situatie reden om het vertrouwen te verliezen, besluit Vos. ‘Ik zie vaak dat een “verkeerde” keuze omslaat in faalangst. Nergens voor nodig! Je bent nog jong en hebt je hele leven voor je.’ Als je dus drie omwegen nodig hebt voordat je op de juiste plek terecht komt, so be it. Je komt er wel.


Een master aan het hbo?

Wist je dat je ook een master kunt volgen aan het hbo? Ideaal voor studenten die het niveau van het wo willen combineren met de praktijkgerichte manier van studeren van het hbo. De ‘professionele master’, zoals de master aan het hbo heet, biedt verdieping of specialisatie als aanvulling op een eerder gevolgde bacheloropleiding. In plaats van de puur wetenschappelijke benadering, waarvan bij een universitaire master vaak sprake is, wordt bij een professionele master de nadruk gelegd op praktijkgericht onderzoek. Je kunt deze master aan het hbo volgen in deeltijd of duaal. Of je direct doorstudeert na je bachelor, of eerst bijvoorbeeld één of twee jaar werkervaring opdoet, is geheel aan jou. Wellicht past dit bij je!


September advies

September Advies

Niels over zijn studietraject:
“Heel goede hulp voor het kiezen van een studie, ook als je niet weet waar je moet beginnen.”

Waarom koos jij voor een studiekeuzetraject bij September Advies?
“Ik zat in mijn laatste jaar en wist totaal niet wat ik wilde. Voor de eerste gesprekken was ik best zenuwachtig, maar tijdens het traject werd ik steeds enthousiaster. Je krijgt een overzicht van wat je leuk vindt en wat je kan. Uiteindelijk koos ik voor Psychologie, een studie die écht bij mij paste.”

Na je studie ben je teruggekomen om zelf te coachen bij September.
“Klopt! Mijn studietraject heeft me geholpen en me zekerheid gegeven. Dit gevoel wil ik graag delen met andere (oud-)scholieren. Het blijft bijzonder om het enthousiasme te zien bij iemand die na een aantal gesprekken eindelijk weet wat hij/zij écht wil studeren!”

Benieuwd hoe coaching jou kan helpen bij het maken van de juiste studiekeuze?
Bel 030 207 2658 of mail info@septemberadvies.nl.